Een charter als idee

//Een charter als idee

In 1315 werd het Charter van Kortenberg, of het Pact tussen Vorst en Volk neergeschreven.700 jaar later werd het vernieuwd en beschreef het de gezamenlijke toekomst van vier Kortenbergse deelgemeenten. De Turnhoutse burgerbeweging De Koep zag er een blauwdruk in om mensen te betrekken bij de toekomst van de stadsregio. Samen maakten ze met Vormingplus in 2014 plannen om burgers op een andere manier te betrekken bij het bestuur.

Het belang van het oorspronkelijke Charter van Kortenberg kan je moeilijk onderschatten: die overeenkomst was zowat de eerste vorm van een grondwet die de betrekkingen tussen het volk en de vorst Hertog Jan voor eeuwen vastlegde voor het hertogdom Brabant. Het charter diende later als inspiratie voor de constitutionele vorming van Engeland , Frankrijk en zelfs de Verenigde Staten.

In de voorbereiding van het plan Kolos van Vormingplus, stootten we op het Charter van Kortenberg. Dat werd daar aangegrepen om een nieuwe toekomstvisie uit te tekenen. Het bood ons denkstof om hier in de regio burgers te laten dromen over 2040.

Turnhout, een vrije Brabantse Stad

Turnhout werd rond die tijd ook “gesticht” door Hendrik I van Brabant (betovergrootvader van Jan II).Turnhout werd een “vrijheid”: de inwoners waren niet langer afhankelijk van lokale heren en grootgrondbezitters. Die Vrijheid was een belangrijke verworvenheid voor de Brabantse steden. Wie daar aan durfde raken, kreeg het met de Brabanders aan de stok.

Dat ondervond Filips II in 1581 toen hij door een vergadering van de Staten-Generaal van de Nederlanden door het Plakkaat van Verlatinghe werd afgezet. Het Plakkaat beriep zich op het Charter van Kortenberg.

Ook hertog Jozef van Brabant, beter bekend als keizer Jozef II van Oostenrijk kreeg in 1789 te maken met het Charter. Net als de toenmalige hertog koning Filips II van Spanje moest hij bij zijn aantreden de eed van trouw aan de Blijde Inkomst zweren. Omdat hij in zijn ambtstermijn een aantal plechtige beloften schond, verklaarde het Manifest van het Brabantse Volk de keizer ‘vervallen van de Brabantse troon’.

De Kortenbergse update

In 2012 vierde men in Kortenberg de 700ste verjaardag van het Charter van Kortenberg. Dat werd aangegrepen om een vernieuwd Charter te schrijven voor de gezamenlijke toekomst van de 4 deelgemeenten van Kortenberg.
Daarbij werden rechtstreeks burgers betrokken die mee vorm geven aan het leven in de gemeente, en niet zozeer de bestaande gemeentelijke structuren en instanties. Zo werd het een fris en vernieuwend participatieproces waarbij de gezamenlijke droom over de toekomst van de gemeente door de voltallige gemeenteraad werd onderschreven.

Stadsregio droomt

In 2014 is het precies 225 jaar geleden dat het Manifest van het Brabantse Volk (1789) werd afgekondigd. Ook dat is een prima gelegenheid om via een creatief participatieproces een Charter op te stellen voor de toekomst van de Turnhoutse Stadsregio.

Burgerbeweging de Koep en Vormingplus Kempen willen samen met heel wat mensen uit de stadsregio nadenken en dromen over de toekomst van de stadsregio. Hoe moet die er binnen 25 jaar uitzien?

Jef Van Eyck: ‘We willen daar veel verschillende mensen bij betrekken: nieuwe en oude Turnhoutenaars, mensen uit de stad en mensen uit de dorpen rond Turnhout, oude mensen en jonge mensen (zij zullen immers in die stad van de toekomst wonen), …’

Dit voorjaar komt er nog een actieve denk- en doedag waarop een groep van een honderdtal actieve inwoners toekomstbeelden creëren voor de stad.
Jef: ‘We willen onze droom(beelden) op een plezante en creatieve manier laten zien aan heel de bevolking. Daarna moeten die beelden vertaald worden in concrete ambities, acties en projecten. Later gaan we er over praten met de raadsleden uit de stadsregio. We zouden namelijk graag hebben dat als het bestuur plannen maakt, ze die ook toetst aan de toekomstvisie van de burgers. Met dit project willen we niet alleen een toekomstbeeld voor de Turnhoutse regio bedenken maar ook testen of je op die manier meer burgers kan betrekken bij het bestuur van de stad. Het charter wordt niet alleen een toekomstdocument, maar het moet ook een werkvorm opleveren die op andere plaatsen gebruikt kan worden om participatie en samenwerking tussen burgers en bestuur een nieuwe dynamiek te geven.’

2016-12-16T13:36:13+00:00 27 mei 2015|Inspiratie|0 Comments

Leave A Comment